0
Bez alkoholu
Nie ustalono bezpiecznej dawki alkoholu w ciąży. Dotyczy to wszystkich napojów alkoholowych, w tym piwa, wina i drinków.
Miasto Zamość
Zamość dla dobrego początkuDla mieszkańców ZamościaDobry początek
Dobry początek
zaczyna się
od troski.
Ciąża to nowy rozdział pełen pytań i małych decyzji. Jedna z nich ma szczególne znaczenie: rezygnacja z alkoholu.
Nie musisz znać odpowiedzi na wszystkie pytania. Zacznij od najważniejszych faktów i pamiętaj, że możesz poprosić o wsparcie.
Poznaj najważniejsze faktyZnajdź wsparcie
Przez całą ciążębez alkoholu · z troską i wsparciem
Kampania realizowana na zlecenie Miasta Zamość
przez Fundację Instytut Nowej Kultury.
Trzy rzeczy, które warto wiedziećNajważniejsze fakty.
Najważniejsze fakty.
Więcej spokoju na co dzień.
Cała
ciąża ma znaczenie
Mózg dziecka rozwija się przez całą ciążę. Rezygnacja z alkoholu jest ważna na każdym jej etapie.
Razem
jest łatwiej
Wsparcie partnera, rodziny i przyjaciół ułatwia rezygnację z alkoholu. Zaczyna się od uszanowania odmowy.
Gdy planujesz dzieckoJeszcze zanim
Jeszcze zanim
zobaczysz dwie kreski.
O ciąży możesz dowiedzieć się dopiero po kilku tygodniach. Dlatego warto zrezygnować z alkoholu już wtedy, gdy starasz się o dziecko.
Porozmawiaj z lekarzem lub położną o swoim zdrowiu, przyjmowanych lekach i przygotowaniu do ciąży. Partner może Cię wspierać, spędzając z Tobą czas bez alkoholu i szanując Twoje decyzje.
Mały krok na dziś: wybierz napój bez alkoholu i powiedz bliskiej osobie, jakiego wsparcia potrzebujesz.
Życie pisze różne scenariusze
Piłaś, zanim dowiedziałaś się o ciąży?
Nie musisz mierzyć się z tym niepokojem sama. Picie alkoholu przed rozpoznaniem ciąży nie oznacza automatycznie, że dziecko będzie miało FASD.
1
Zadbaj o kolejne dni
Rezygnacja z alkoholu ogranicza dalsze narażenie dziecka. Jest ważna także wtedy, gdy wcześniej zdarzyło Ci się pić.
2
Powiedz o tym na wizycie
Powiedz lekarzowi lub położnej, co piłaś, w jakiej ilości i kiedy. Jeśli nie pamiętasz wszystkiego dokładnie, przekaż to, co wiesz.
3
Pozostań pod opieką
Ustal z lekarzem lub położną dalsze postępowanie i korzystaj z zalecanych wizyt. Informacje z internetu nie zastąpią indywidualnej konsultacji.
Jeśli pijesz regularnie lub po przerwie w piciu pojawiają się objawy odstawienne, pilnie skontaktuj się z lekarzem. Zaprzestanie picia może wówczas wymagać nadzoru medycznego.
Ważne jest to, co możesz zrobić teraz.
Nie musisz radzić sobie sama — zacznij od rozmowy i skorzystaj ze wsparcia.
Dla partnerów, rodziny i przyjaciół
Troska bywa bardzo zwyczajna.
Czasem to szklanka wody. Czasem pomoc w zakupach. Czasem spokojne „jestem obok”.
Zaproponuj coś bez alkoholu
Nie namawiaj do picia, nawet „tylko na toast”. Zaproponuj wodę lub inny napój niezawierający alkoholu.
Uszanuj odmowę
Nie musisz znać powodu odmowy. Wystarczy odpowiedzieć: „Jasne, co mogę podać zamiast?”.
Zapytaj, czego potrzeba
Zapytaj: „Jak mogę Ci pomóc?”. Wysłuchaj odpowiedzi i uszanuj decyzję bliskiej osoby.
Słowa, które dają oparcieCzasem pomoc zaczyna się
Czasem pomoc zaczyna się
od jednego zdania.
Nie musisz znać idealnej odpowiedzi. Uważne słuchanie i spokojna rozmowa mogą pomóc bliskiej osobie zrobić kolejny krok.
Sprawdź, gdzie szukać wsparcia„Jasne, bez alkoholu.
Co mogę Ci podać?”
Przyjmij odmowę bez dopytywania. Nie informuj innych o ciąży ani powodach odmowy bez zgody tej osoby.
„Dziękuję, że mi o tym mówisz.
Czy mam pójść z Tobą na wizytę?”
Nie zapewniaj, że „na pewno wszystko jest dobrze”, jeśli tego nie wiesz. Zaproponuj towarzyszenie podczas wizyty u lekarza lub położnej.
„Możemy poszukać pomocy razem.
Od czego chcesz zacząć?”
Możesz pomóc znaleźć kontakt, umówić wizytę lub zorganizować dojazd. Nie zawstydzaj ani nie groź. Uszanuj decyzje bliskiej osoby.
Po narodzinachMała dłoń.
Mała dłoń.
Wielka potrzeba bliskości.
Troska trwa również po porodzie. Podczas karmienia piersią najbezpieczniej nie pić alkoholu — przenika on do mleka.
Jeśli wypiłaś alkohol, omów sposób postępowania przed kolejnym karmieniem z położną, lekarzem lub specjalistą laktacji. Samo spożycie alkoholu nie oznacza konieczności trwałego zakończenia karmienia piersią.
Trzeźwa opieka dotyczy wszystkich dorosłych. Po spożyciu alkoholu nie śpij z niemowlęciem w jednym łóżku ani na sofie.
FASD wiąże się z narażeniem dziecka na alkohol przed narodzinami. Spożywanie alkoholu podczas karmienia piersią to odrębna kwestia dotycząca bezpieczeństwa niemowlęcia.
FASD — wiedza, która pomagaZrozumieć więcej.
Zrozumieć więcej.
Wspierać lepiej.
FASD, czyli spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych, to zbiorcze określenie zaburzeń rozwoju związanych z narażeniem dziecka na alkohol przed narodzinami.
Rodzaj i nasilenie trudności mogą być różne. Każda osoba z FASD ma własne potrzeby i możliwości.
Alkohol może zakłócać rozwój
Alkohol przenika przez łożysko i dociera do dziecka. Może zakłócać rozwój mózgu i innych narządów. Nie ma etapu ciąży, na którym picie alkoholu uznaje się za bezpieczne.
FAS to część spektrum FASD
FAS, czyli płodowy zespół alkoholowy, jest jednym z rozpoznań w obrębie FASD. Obejmuje zaburzenia neurorozwojowe, charakterystyczne cechy twarzy i ograniczenie wzrastania. FASD jest szerszym pojęciem: nie każda osoba z FASD ma FAS.
Nie wszystkie trudności są widoczne
Brak charakterystycznych cech twarzy nie wyklucza FASD. Trudności mogą dotyczyć pamięci, uwagi, emocji i samodzielności. Następstwa mogą utrzymywać się przez całe życie. Odpowiednio dobrane wsparcie może ułatwiać codzienne funkcjonowanie.
Źródła: KCPU — alkohol a rozwój dziecka · polskie wytyczne diagnostyczne · KCPU — wiedza o FASD
FASD w codziennym życiuZachowanie to sygnał.
Zachowanie to sygnał.
Warto szukać przyczyny.
Dziecko może znać zasadę, a mimo to mieć trudność z jej zastosowaniem w konkretnej sytuacji. Może potrzebować więcej czasu, powtórzeń i pomocy w wykonaniu zadania.
Nie należy od razu przypisywać tych trudności lenistwu czy złej woli. Warto sprawdzić, czy wymagania odpowiadają możliwościom dziecka, a niepokojące sytuacje omówić ze specjalistą.
Potrzeby zmieniają się z wiekiem. Nowe wyzwania mogą pojawiać się w szkole, w relacjach z innymi i w dorosłym życiu. Wsparcie powinno uwzględniać także zainteresowania i mocne strony danej osoby.
Pamięć i uwagaZapamiętanie długiego polecenia lub kilku zadań naraz może sprawiać trudność.Pomocne mogą być: krótkie polecenia, pokazanie zadania i spokojne powtórzenia.
Emocje i samoregulacjaNadmiar bodźców lub nagła zmiana planu może wywołać silną reakcję.Pomocne mogą być: przewidywalny plan, spokojne wsparcie dorosłego i czas na wyciszenie.
Planowanie i samodzielnośćPrzygotowanie do wyjścia lub zaplanowanie kolejnych czynności może wymagać pomocy.Pomocne mogą być: prosty plan obrazkowy, stała kolejność czynności i przypomnienia.
Relacje i komunikacjaNiedopowiedzenia, żarty i niejasne zasady mogą być trudne do zrozumienia.Pomocne mogą być: prosty język, jasne zasady i wsparcie zaufanej osoby.
Te przykłady nie służą do rozpoznawania FASD. Podobne trudności mogą mieć inne przyczyny i wymagają oceny specjalistów.
Gdy martwisz się o rozwój dzieckaOd rozpoznania potrzeb
Od rozpoznania potrzeb
do wspólnego planu.
Nie musisz znać wszystkich odpowiedzi, żeby zacząć pomagać. Wsparcie powinno odpowiadać potrzebom dziecka i wyzwaniom, z którymi mierzy się na co dzień.
01
Zapisz konkretne obserwacje
Co przychodzi dziecku łatwo, a co sprawia mu trudność? Zapisz przykłady z domu, przedszkola lub szkoły. Opis konkretnej sytuacji pomaga zrozumieć potrzeby dziecka lepiej niż określenie „niegrzeczne”.
02
Zapytaj o diagnozę
Zacznij od rozmowy z pediatrą lub lekarzem rodzinnym. Diagnoza FASD obejmuje ocenę medyczną i psychologiczną oraz analizę informacji o rozwoju dziecka i przebiegu ciąży. Wymaga też rozważenia innych przyczyn trudności. Nie opiera się na jednym teście.
03
Połącz siły dorosłych
Wspólnie ze specjalistami oraz pracownikami przedszkola lub szkoły ustalcie kilka prostych działań. Sprawdzajcie, co pomaga, a co wymaga zmiany. Uwzględnijcie zarówno trudności, jak i mocne strony dziecka.
Doceniaj zainteresowania dziecka, wysiłek i małe sukcesy. Wczesne wsparcie dopasowane do potrzeb i oparte na zasobach dziecka może ułatwiać jego rozwój i codzienne funkcjonowanie.
Więcej: KCPU — diagnoza FASD · polskie poradniki dla rodziców i nauczycieli · KCPU — strefa rodzica
„Dziękuję, nie piję” — tyle wystarczy.
Wsparcie zaczyna się od szacunku.
Jeszcze kilka odpowiedzi
Gdy coś budzi wątpliwość.
Czy lampka wina w ciąży jest bezpieczna?
Nie ustalono bezpiecznej dawki alkoholu ani etapu ciąży, na którym można go bezpiecznie pić. Dotyczy to wszystkich napojów zawierających alkohol etylowy.
Czy prawidłowe USG wyklucza FASD?
Nie. Badanie USG pozwala ocenić wybrane aspekty rozwoju dziecka, ale prawidłowy wynik nie wyklucza późniejszych trudności neurorozwojowych. Wątpliwości omów z lekarzem lub położną.
Co zrobić, jeśli trudno mi przestać pić?
Skontaktuj się z lekarzem lub poradnią leczenia uzależnień i poinformuj o ciąży. Jeśli pojawiają się objawy odstawienne, nie próbuj samodzielnego odtruwania w domu. Potrzebujesz opieki medycznej.
Od czego zacząć, jeśli martwię się o rozwój dziecka?
Porozmawiaj z pediatrą lub lekarzem rodzinnym. Opisz konkretne sytuacje, które Cię niepokoją, i zapytaj o dalszą diagnostykę oraz dostępne wsparcie. Sama obserwacja zachowania nie wystarcza do rozpoznania FASD.
Pomoc w Zamościu i regionie
Możesz poprosić o wsparcie.
Pytania dotyczące ciąży i wcześniejszego spożycia alkoholu omów z lekarzem lub położną. Poniżej znajdziesz kontakty do placówek w Zamościu oraz regionalnego punktu diagnozy i terapii FAS/FASD w Lublinie.
Poradnia Leczenia Uzależnień
Centrum Zdrowia Psychicznego
ul. Kilińskiego 68g, Zamość
Zapytaj o termin wizyty i dostępne formy pomocy. Poinformuj, jeśli jesteś w ciąży.
Kontakt z placówką →Wsparcie dla rodziny
Miejskie Centrum Pomocy Rodzinie
ul. Lwowska 57, Zamość
Zapytaj o poradnictwo i inne formy wsparcia w trudnej sytuacji rodzinnej.
Gdzie po pomoc →Regionalny Punkt Diagnozy i Terapii FAS/FASD
Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Lublinie
ul. Diamentowa 2, 20-447 Lublin
Jeśli martwisz się o rozwój dziecka, zapytaj o warunki zgłoszenia, wymagane dokumenty oraz aktualne terminy diagnozy i terapii.
Informacje o punkcie na stronie ROPS →W razie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia zadzwoń pod numer 112.
Rzetelna wiedza, spokojna rozmowa.
Dowiedz się więcej: KCPU — Ciąża bez alkoholu · KCPU — diagnoza FASD · Pacjent.gov.pl — ciąża i karmienie piersią.
Strona ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje diagnozy ani indywidualnej porady medycznej.
